Uzm. Dr. Şahin Doğanay Endokrinoloji ve Metabolizma Uzmanı
MENÜ
Kemik ve Mineral Metabolizması

Raşitizm (Çocuklarda Kemik Yumuşaması) Tedavisi: Eğrilen Bacakları ve Büyüme Kusurlarını Bilimle Düzeltin

Çocuğunuzun yürümesi yaşıtlarına göre gecikiyor mu? Yürümeye başladığında bacaklarının dışa doğru (O şeklinde) eğrildiğini, el ve ayak bileklerinde olağandışı bir genişleme olduğunu veya bıngıldağının bir türlü kapanmadığını mı fark ediyorsunuz? Büyüme çağındaki çocuklarda kalsiyum ve D vitamini eksikliği nedeniyle kemiklerin sertleşemeyip hamur gibi büküldüğü Raşitizm gerçeğiyle tanışın. Medical Park Batıkent Hastanesi endokrinoloji kliniğimizdeki biyokimyasal "Kemik Onarım" algoritmalarımız ve bütünsel pediatrik rehabilitasyon programımızla, çocuğunuzun iskeletini ve geleceğini nasıl güvence altına aldığımızı adım adım keşfedin.

Ankara Batikent Medical Park rasitizm tedavisi cocuklarda kemik egrilmesi o bacak d vitamini eksikligi Uzm Dr Sahin Doganay

Bebeklerin ve çocukların kemikleri uzarken, kemik uçlarındaki büyüme plakları (epifiz) sürekli yeni bir ağ örer. Bu esnek ağın kemiğe dönüşüp sertleşmesi için (mineralizasyon) vücutta yeterli miktarda D Vitamini, Kalsiyum ve Fosfor bulunması şarttır. Eğer bu üçlüden biri eksikse, örülen kemik ağı taşlaşamaz; esnek, yumuşak ve dayanıksız kalır. Bu tabloya Raşitizm denir. Çocuk yürümeye başladığında, kendi bedensel ağırlığı o yumuşak kemiklere biner ve kemikler bir yay gibi dışarıya veya içeriye doğru bükülmeye başlar.

Medical Park Batıkent Hastanesi'nde Uzm. Dr. Şahin Doğanay gözetimindeki endokrinoloji kliniğimizde, Raşitizmi basit bir "güneş görmeme" sorunu olarak değil; çocuğun boy uzamasını durduran, kemiklerde kalıcı sakatlıklar bırakan ve solunum kaslarını bile zayıflatan Pediatrik Bir Büyüme Krizi olarak ele alıyor ve kök nedene yönelik ileri düzey algoritmalarımızı işletiyoruz.

Besinsel mi, Yoksa Genetik Bir Kaçak mı?

Raşitizmin en sık sebebi yetersiz beslenme ve güneş ışığından mahrum kalmaya bağlı D vitamini eksikliğidir. Ancak klinikte bizi en çok zorlayan vakalar D Vitamini Dirençli (Hipofosfatemik) Raşitizm tablolarıdır. Bu çocuklarda D vitamini normal görünse de, genetik bir böbrek hatası nedeniyle vücut kemiği sertleştirecek olan "Fosforu" tutamaz. Bu ayrımı yapmak, çocuğun boyunun kısa kalmasını engellemek için hayati önem taşır.

Bedenin İmdat Sinyalleri: Raşitizmin 3 Karakteristik İmzası

Kemiğin sertleşememesi, çocukta sadece bacak eğrilmesi değil, tüm iskeleti kapsayan bir deformasyon zinciri yaratır:

1. İskelet Deformiteleri (O Bacak)

Çocuk yürümeye başladığında, uyluk ve kaval kemikleri vücut ağırlığını taşıyamaz ve dışarı doğru bükülür (Genu Varum). Büyüme plakları kalsiyumla dolamadığı için şişer; el ve ayak bileklerinde kemiksi kalınlaşmalar görülür.

2. Raşitik Tespih ve Kare Kafa

Göğüs kafesinde kaburgaların birleştiği noktalarda tespih tanesi gibi şişlikler oluşur. Kafatası kemikleri sertleşmediği için bıngıldak aylarca kapanmaz ve kafa yapısı genişleyerek "kare kafa" görünümü alır.

3. Geç Yürüme ve Kas Zayıflığı

D vitamini eksikliği kasları eritir. Çocuğun oturması, emeklemesi ve yürümesi yaşıtlarına göre çok gecikir. Kas güçsüzlüğü solunum yollarını etkileyerek sık akciğer enfeksiyonlarına zemin hazırlar.

Kök Neden Analizi ve Onarım Algoritması

Çocuğunuzun bacak eğriliğini sadece "fiziksel bir özellik" diyerek geçiştirmiyor, biyokimyasal kanıtlarla gerçeği ortaya çıkarıyoruz:

  • Dörtlü Biyokimyasal Harita: Çocuğun kanından D Vitamini, Kalsiyum, Fosfor ve ALP (kemik yıkım enzimi) eş zamanlı ölçülerek hastalığın genetik mi yoksa besinsel mi olduğu anında ayrıştırılır.
  • Radyolojik Teyit: El bileği röntgeni ile büyüme plaklarının (epifizlerin) fırça ucu gibi saçaklandığı "kadehleşme" görüntüsü incelenir. Bu, teşhisin kesin imzasıdır.
  • Tıbbi Yükleme (Stoss Tedavisi): Günlük damlaların yetmediği ağır vakalarda, çocuğun kilosuna uygun yüksek doz tıbbi yüklemeler yapılarak kemikler haftalar içinde taş gibi sertleştirilir.

Medical Park Batıkent: Kasları Uyandırmak ve Harekete Geçiş

Endokrinoloji kliniğimizde uyguladığımız tıbbi yüklemeler, çocuğunuzun kemiklerini sertleştirir ve ağrılarını keser. Ancak aylar boyunca o yumuşak kemiklerle kendi ağırlığını taşıdığı için oluşan "O şeklindeki bacak eğrilikleri" ve yürüme gecikmesinin yarattığı kas zayıflığı sadece ilaçla düzelmez. Tahliller düzelmiş olsa bile çocuk yürürken düşmeye devam edebilir.

Medical Park Batıkent Hastanesi'nde kemik sertliğini sağladıktan sonra, iskeleti mekanik olarak düzeltmek için bütüncül bir rehabilitasyon süreci başlatıyoruz. "Kemikleri eğri, hareket ederse daha çok bükülür" korkusuyla çocuğu kucakta taşımak veya hareketsiz bırakmak yapılan en büyük hatadır. Onu güvenli bir şekilde harekete geçmeye davet ediyoruz; bacaklardaki eğriliği (Varum) geri çevirmek ve yürüme paternini düzeltmek için uzman pediatrik fizyoterapistler eşliğinde medikal egzersiz programları uyguluyoruz. Bu süreçte obezite (fazla kilo), yumuşak kemiklere binen yükü artırdığı için tıbbi beslenme ile kilo kontrolü de sağlıyoruz. Amacımız; tahlil sonuçları düzelmiş ama bacakları eğri bir çocuk değil; yaşıtları gibi koşan, dik duran ve özgüvenli adımlar atan bir iskelet inşa etmektir.

Geç Yürümeyi "Tembelliğe" Bağlamayın

Çocuğunuzun bacaklarındaki eğrilikler genellikle bir "tembellik" veya genetik bir miras değil, kemiklerinin D vitamini eksikliğinden dolayı sessizce yumuşadığının çığlığıdır. Biyokimyasal mineral haritasını çıkarmak ve çocuğunuzun iskeletini büyüme plakları kapanmadan kurtarmak için iletişim sayfamızdan Medical Park Batıkent Hastanesi randevunuzu hemen oluşturun. Güçlü bir iskelet, güçlü bir gelecektir.

Uzm. Dr. Şahin Doğanay
Uzman Görüşü / E-E-A-T

"Raşitizm tanısı koyduğum çocukların ebeveynleri polikliniğime genellikle 'Hocam çocuğum bir türlü yürümüyor, bacakları parantez gibi oldu' diyerek derin bir endişeyle gelirler. Bu hastalıkta en büyük düşmanımız zaman ve 'geç yürür, babası da geç yürümüştü' şeklindeki yanlış tesellilerdir. Raşitizm, büyüyen bir iskeletin çimentosunun eksik kalmasıdır; tedavi edilmezse bacaklarda kalıcı eğrilikler ve boy kısalığı kaçınılmazdır. Medical Park Batıkent Hastanesi'ndeki pediatrik endokrinoloji yaklaşımımızda biz sadece eksik vitamini yerine koymuyoruz; kemiği sertleştirirken aynı zamanda zayıflamış kasları medikal egzersizle uyandırıyoruz. Tedavi sonrası o 'O' şeklindeki bacakların yavaş yavaş düzeldiğini, çocuğun yaşıtlarıyla parkta özgürce koşmaya başladığını görmek, bir hekimin şahit olabileceği en güzel iyileşme hikayesidir."

Uzm. Dr. Şahin Doğanay | Endokrinoloji ve Metabolizma Uzmanı

Tıbbi Değerlendirme ve Tetkik Planlaması

Görüşme ve tedavi planlaması için uzmanımızdan hızlıca randevu alabilir, tüm tetkiklerinizi güvenle yaptırabilirsiniz.

Randevu Oluştur İletişim (444)

Sıkça Sorulan Sorular

Raşitizm ile Osteomalazi aynı hastalık mıdır?

Hastalığın mekanizması (kemiğin kalsiyumsuz/D vitaminsiz kalıp sertleşememesi) aynıdır. Ancak etkilediği yaş grubu farklı olduğu için sonuçları farklıdır. Yetişkinlerde kemik uzaması bittiği için hastalık "Osteomalazi" adını alır ve sızlayıcı kemik ağrısı yapar. Çocuklarda ise kemikler hala uzamaya çalıştığı için yumuşak kemik eğrilir ve şekil değiştirir; bu tabloya "Raşitizm" denir.

Bebeğim sadece anne sütü emiyor, Raşitizm olur mu?

Maalesef olabilir, hatta en büyük risk gruplarından biridir! Anne sütü bir mucizedir ve bebeğin tüm ihtiyaçlarını karşılar; ancak içeriğindeki D vitamini miktarı bebeğin hızla büyüyen kemiklerini sertleştirmek için YETERSİZDİR. Bu nedenle, sadece anne sütü alan bebeklere doğdukları andan itibaren sağlık bakanlığı protokolleri gereği doktor kontrolünde ekstra D vitamini damlası verilmesi şarttır.

Çocuğumun bacakları parantez gibi (O bacak), kalıcı mıdır?

Eğer Raşitizm çok geç teşhis edildiyse ve çocuk o yumuşak, eğri kemiklerle uzun yıllar yürüdüyse (kemik o şekilde sertleştiyse) bacak eğriliği kalıcı olabilir ve sadece ortopedik ameliyatlarla düzeltilebilir. Ancak hastalık erken dönemde fark edilip tıbbi (D vitamini) yükleme yapılır ve eş zamanlı Glow Point gibi merkezlerde çocuk fizyoterapisi/rehabilitasyon desteği alınırsa bacaklar büyüdükçe büyük oranda düzelir.

Eczaneden aldığım D vitamini damlaları neden işe yaramadı?

Günlük koruyucu olarak satılan standart doz D vitamini damlaları (genellikle 400-800 Ünite), sağlıklı çocukları korumak içindir. Ancak çocuğunuz halihazırda Raşitizm hastasıysa, kemiklerindeki açık o kadar büyüktür ki bu günlük damlalar o açığı asla kapatamaz. Raşitizm tedavisinde doktor gözetiminde, çocuğun yaşına ve kilosuna göre hesaplanan "Stoss (Yüksek Doz Yükleme)" tedavileri şarttır.

Raşitik Tespih nedir?

Göğüs kafesimizde kaburga kemiklerimiz, öndeki iman tahtası (sternum) kemiğine birleşirken kıkırdak dokuya döner. Raşitizmde bu kıkırdak-kemik birleşim yerleri kalsiyumla dolup sertleşemediği için anormal derecede şişer. Çocuğun göğsüne dokunduğunuzda veya dışarıdan baktığınızda, derinin altında sanki tespih taneleri dizilmiş gibi yuvarlak, sert şişlikler hissedilir. Bu raşitizmin klasik klinik işaretidir.

Raşitizm genetik bir hastalık mıdır, aileden mi geçer?

Vakaların büyük çoğunluğu (%90'ı) genetik değildir; yetersiz beslenme ve güneş görmeme (besinsel/nutrisyonel) kaynaklıdır. Ancak nadir görülen ve tedaviye çok dirençli olan "Hipofosfatemik Raşitizm", böbreklerdeki genetik bir fosfor kaçağından kaynaklanır ve aileden miras kalır. Doktorunuz kanda D vitamini ve Fosfor dengesine bakarak bu ayrımı kesin olarak yapar.