Ankara Graves Hastalığı ve Zehirli Guatr Göz Tedavisi

Halk arasında zehirli guatr olarak bilinen hipertiroidi tablosunun en sık karşılaşılan nedeni Graves Hastalığıdır. Graves, tiroid bezinin normalden çok daha fazla hormon üretmesine neden olan otoimmün (bağışıklık sistemi kaynaklı) bir hastalıktır. Ancak bu hastalığın en sinsi ve hastaları en çok endişelendiren yönü, sadece tiroid bezini değil, aynı zamanda gözleri de hedef almasıdır.

Tıpta Tiroid Oftalmopati (Graves Oftalmopatisi) olarak adlandırılan bu durum, hastaların gözlerinde belirgin bir büyüme, dışarı fırlama hissi, kızarıklık ve çift görme gibi ciddi sorunlara yol açar. Ankara'daki endokrinoloji kliniğimizde, zehirli guatra bağlı göz tutulumu yaşayan hastalarımız için tiroid hormonlarının dengelenmesinden göz arkasındaki ödemin tedavisine kadar güncel tıbbi yaklaşımlar uygulamaktayız.

Zehirli Guatr (Graves) Neden Gözlere Vurur?

Graves hastalığında bağışıklık sistemi bir hata yaparak "TSH reseptör antikoru (TRAb)" adı verilen proteinler üretir. Bu antikorlar tiroid bezine saldırarak onu aşırı hormon üretmeye zorlar (hipertiroidi). Sorun şudur ki; gözün hemen arkasında yer alan yağ ve kas dokularında da tiroid bezindekine benzer reseptörler bulunur.

Antikorlar göz arkasındaki bu dokulara da saldırdığında bölgede şiddetli bir iltihaplanma (enflamasyon) ve su tutulumu (ödem) başlar. Şişen dokular, kemik yuvaya (orbita) sığamadığı için göz küresini öne doğru iter. Bu tabloya Ekzoftalmi (gözlerin dışarı fırlaması) denir.

Graves Göz Hastalığı (Tiroid Oftalmopati) Belirtileri

Zehirli guatr tanısı alan veya henüz tanı almamış hastalarda göz tutulumu kendini şu belirtilerle gösterir:

• Gözlerde olağandışı bir irileşme, belirginleşme veya dışarı fırlama (Ekzoftalmi).
• Göz akında inatçı kızarıklık, kanlanma ve sürekli sulanma.
• Göz kapaklarında şişlik, torbalanma ve sabahları uyanınca artan ödem.
• Işığa karşı aşırı hassasiyet (fotofobi) ve gözde kum varmış gibi batma hissi.
• İleri evrelerde göz kaslarının etkilenmesine bağlı olarak çift görme (diplopi).
• Göz kapaklarının tam kapanamamasına bağlı olarak korneada kuruma ve hasar.

Ankara Graves Hastalığı Göz Tedavisi: Süreç Nasıl İşliyor?

Göz bulguları başladığında zamanla yarışılır. İltihabın aktif olduğu (aktif faz) ilk aylar, medikal tedaviye en iyi yanıtın alındığı dönemdir. Bu dönem kaçırılırsa, göz arkasındaki ödem yerini sert bir bağ dokusuna (fibrozis) bırakır ve ilaç tedavisi etkisini yitirebilir. Medical Park Batıkent kliniğimizde bu süreci şu şekilde yönetiyoruz:

1. Tiroid Hormonlarının Hızla Dengelenmesi

Göz tedavisinin ilk ve en önemli adımı, kanda dolaşan zehirli tiroid hormonlarını (T3 ve T4) normal seviyelere çekmektir. Bunun için anti-tiroid ilaçlar (metimazol veya propiltiourasil) kullanılır. Hormonlar dengelenmeden göz bulgularının tamamen iyileşmesi beklenemez. Tedavi süresince tiroid fonksiyon testleri çok sıkı takip edilir.

2. Aktif Göz Tutulumunda Kortizon ve Yeni Nesil Tedaviler

Eğer hastamızın göz arkasındaki iltihaplanma çok aktifse ve görme siniri tehdit altındaysa, yüksek doz damardan (intravenöz) kortikosteroid (kortizon) tedavisi uygulanır. Kortizon, bağışıklık sisteminin göz arkasındaki saldırısını baskılar ve ödemi çözer. Son yıllarda, kortizona yanıt vermeyen hastalarda göz arkasındaki spesifik antikorları hedef alan yeni nesil biyolojik ajanlar da tedavi protokollerine girmiştir.

3. Atom Tedavisi (Radyoaktif İyot) Öncesi Koruma

Zehirli guatr tedavisinde haplar işe yaramadığında veya hastalık tekrarladığında Radyoaktif İyot (Atom Tedavisi) bir seçenektir. Ancak atom tedavisi, Graves hastalarında geçici olarak antikor seviyelerini fırlatarak göz bulgularını aniden kötüleştirebilir. Bu nedenle göz tutulumu olan hastalarda atom tedavisi öncesi ve sonrasında endokrinolog gözetiminde mutlaka koruyucu kortizon kalkanı oluşturulmalıdır.

Sigara Kullanımı ve Graves Oftalmopatisi

Graves hastaları için sigara içmek, göz tutulumu açısından bir felakettir. Yapılan tüm bilimsel çalışmalar, sigara içen hipertiroidi hastalarında göz büyümesi riskinin en az 4-5 kat daha fazla olduğunu ve tıbbi tedavilere direnç geliştiğini kanıtlamıştır. Göz sağlığınızı korumak için atacağınız ilk adım kesinlikle sigarayı bırakmaktır.

Geç Kalmadan Endokrinoloji Uzmanına Başvurun

Graves hastalığına bağlı göz bulguları estetik bir sorun değil, görme yetinizi tehdit edebilecek ciddi bir tıbbi durumdur. Çarpıntı, terleme, kilo kaybı gibi hipertiroidi belirtilerine gözde kızarıklık ve büyüme eşlik ediyorsa, doğru tanı ve kalıcı tedavi için mutlaka bir endokrinoloji uzmanıyla sürece başlamalısınız.